„ეროვნულმა ბანკმა საგარეო ვალის გასტუმრების ერთჯერადი ტრანზაქციები უნდა დაარეგულიროს“ - ბესო ნამჩავაძე

access_time2018-01-11 09:00:30

საქართველოს მიმდინარე წელს 3,184 მილიარდი დოლარის საგარეო ვალის გასტუმრება მოუწევს, რაც  ქვეყნის ეკონომიკასა და ეროვნული ვალუტის კურსზე ნეგატიურად აისახება. ეკონომისტები და ფინანსისტები ხშირად აღნიშნავენ, რომ ლარის გაუფასურების მოკლევადიანი ტრენდი ხშირად ვალის გასტუმრების პერიოდზეა მიბმული. თუმცა ხელისუფებას და კერძოდ ეროვნულ ბანკს აქვთ პოზიცია, რომ ასეთ პერიოდში ბაზარზე სიტუაციას არეგულირებენ.


2017 წლის მეოთხე კვარტალში გადასახდელი საგარეო ვალის ოდენობამ 1.125 მილიარდი დოლარი შეადგინა. სწორედ ამ პერიოდში დაიწყო ლარის გაუფასურების პროცესიც. კერძოდ, 20 ოქტომბრიდან 20 ნოემბრის ჩათვლით ლარი დოლარის მიმართ 24 პუნქტით გაუფასურდა.  20 ოქტომბერს კურსი 2,48 ნიშნულზე იყო, 20 ნოემბერს კი - 2,72. უკავშირდება თუ არა ერთმანეთს ეს ორი ფაქტი, ამაზე კონკრეტული პასუხის გაცემა რთულია, თუმცა როგორც საქართველოს რეფორმების ასოციაციის ეკონომისტი ბესო ნამჩავაძე „კომერსანტთან“ საუბრისას აღნიშნავს, საგარეო ვალის დაფარვის პერიოდში ლარის გაუფასურება ერთჯერადი გავლენა ნამდვილად არის.


 „საგარეო ვალის მხრივ ქვეყანაში საკმაოდ დიდი ნაკადები მოძრაობს. ქვეყნიდან სამი მილიარდი დოლარი რომ გავიდეს და შესაბამისი რაოდენობის დოლარი რომ არ შემოვიდეს, წარმოუდგენელი იქნება და ლარი გაუფასურდება. მაგრამ წინა წლებს თუ გადავხედავთ, საერთო ჯამში საგარეო ვალის გასტუმრება ლარის კურსზე მკვეთრად უარყოფითად არ მოქმედებს. გარკვეულ პერიოდებში და კვარტლებში შეიძლება იყოს დღეები და თვეები, როცა სახელმწიფოს თუ კერძო სექტორს ერთდროულად დიდი ნაკადის ვალის გასტუმრება უწევს და ამან ლარის კურსზე  გავლენა იქონიოს. თუმცა ეს არის ერთჯერადი გავლენა“, - აცხადებს ნამჩავაძე.


მისი თქმით, ასეთ შემთხვევაში სიტუაცია ეროვნულმა ბანკმა უნდა დააბალანსოს: „ასეთ შემთხვევაში, როცა ეროვნულ ბანკს ზუსტი ინფორმაცია აქვს, რომ გარკვეული ტრანზაქციებით მოსალოდნელია ლარის გაუფასურება, მან დოლარი უნდა გაყიდოს და ერთგვარი ისტერია ჩაახშოს. ეროვნულმა ბანკმა ვალის გასტუმრების ერთჯერადი ტრანზაქციები აუცილებლად უნდა დაარეგულიროს“, - აღნიშნავს ბესო ნამჩავაძე.


რაც შეეხება სახელმწიფოს პოზიციას, ეკონომისტის განმარტებით, ეკონომიკური უსაფრთხოების კუთხით, სახელმწიფომ ბერკეტის შემუშავება უნდა სცადოს.



„ხელისუფლებამ დიდი ყურადღება უნდა გაამახვილოს და გარკვეული რეგულაციები დააწესოს ვალის აღების დროს, ეკონომიკიური უსაფრთხოების კუთხით. რთულია შესაბამისი ბერკეტის გამონახვა, მაგრამ აუცილებელია რეგულაცია. რა თქმა უნდა, კერძო კომპანიას და კერძო ბანკს ვერ ეტყვი, რომ საზღვარგარეთ ფული აღარ ისესხოს. იმაზე უნდა ვიყოთ ორიენტირებული, რომ შიდა კაპიტალის ბაზარი თანდათან გაიზარდოს და უცხოური  საკრედიტო ბაზარი ჩაანაცვლოს. ამდენად, ვალის აღება არა ქვეყნის გარეთ, არამედ ქვეყნის შიგნით მოუწევთ, რაც ეკონომიკისთვის თუ ლარის კურსისთვის საშიშროება აღარ იქნება“, - აცხადებს ბესო ნამჩავაძე.


რაც შეეხება საგარეო ვალის გავლენას ქვეყნის ეკონომიკაზე, მისი თქმით, საგარეო ვალს აქვს დადებითი გავლენა მაშინ, როდესაც ქვეყანაში სტაბილური სიტუაციაა.  


„ვალის აღებას ეკონომიკაზე დადებითი გავლენა აქვს. კომპანიები ვალს იღებენ იმისთვის, რომ ახალი პროექტები გაკეთონ, რაც ეკონომიკურ ზრდას ხელს უწყობს. თუმცა პრობლემა არის იმაში, რომ ხშირად ეს ვალუტის კურსის ცვალებადობასთან არის კავშირში. ვალი კომპანიებს დოლარში აქვთ აღებული და შემოსავალი ლარში. თუ ლარი ძალიან გაუფასურდა, ვალზე მომსახურება უჭირთ. რაც უფრო იზრდება ვალი, ეკონომიკისთვის კარგი არ არის, რადგან ამ ვალსს დაფარვაც უნდა. შეიძლება ერთ დღესაც ვეღარ გადავიხადოთ, თუ მსოფლიო ან შიდა ეკონომიკაში კრიზისი დაიწყება. ასეთ დროს ვალი მძიმე ტვირთად იქცევა, ხოლო თუ ასეთი საფრთხები არ არსებობს, მაშინ ვალის აღება დიდი კატასტროფა არ არის“, - აცხადებს ნამჩავაძე.


მისივე თქმით, ხშირ შემთხვევაში ქვეყანა თუ კერძო სექტორი ვალს იღებს იმისთვისაც, რომ გარკვეულწილად წინა ვალები გადაფაროს და სიტუაცია დაბალანსდეს.


2018 წელს ქვეყანას 3,184 მილიარდი დოლარის საგარეო ვალის გასტუმრება მოუწევს. ეროვნული ბანკის მონაცემით, პირველ კვარტალში გადასახდელი თანხა ჯამში 1,078 მილიარდ დოლარს შეადგენს, მეორე კვარტალში — 1.008 მილიარდი დოლარს და 2018 წლის ბოლო თვეებში 1,097 მილიარდ დოლარს. ეროვნული ბანკის მიერ წარმოდგენილი საქართველოს საგარეო ვალის გადახდის განახლებული გრაფიკის მიხედვით, 2018 წლის პირველ კვარტალში სამთავრობო სექტორის 97,8 მლნ დოლარის საგარეო ვალის დაფარვა მოუწევს, ეროვნულ ბანკს - 0,6 მლრდ დოლარის, კომერციულ ბანკებს — 336,4 მლნ დოლარის. ამასთან, საგარეო ვალის განახლებული გრაფიკის მიხედვით სხვა სექტორს 445 მლნ დოლარის საგარეო ვალის დაფარვა მოუწევს. პირდაპირი ინვესტიციები - კომპანიათაშორისი სესხებისთვის გადასახდელი თანხა 198,5 მლნ დოლარს შეადგენს.


ავტორი: თეონა კენჭიაშვილი

 




„კომერსანტის“ შეკითხვა საქართველოს პარლამენტის წევრებს!

person access_time2018-01-18 19:00:52
მედიაჰოლდინგი „კომერსანტი“ საკანონმდებლო ორგანოს წარმომადგენლებს შეკითხვით მიმართავს. ხელისუფლებაში მეორე ვადით მოსული მმართველი პარტიის მთავარი ლოზუნგი „კეთილდღეობა და სწრაფი განვითარებაა“. ამ ფონზე კი გადახდისუუნარო მოსახლეობის რიცხვი წლიდან წლამდე მატულობს. საქართველოს მოსახლეობის 6,3% გადახდისუუნაროა. აღსრულების ეროვნული ბიუროს მონაცემებით, ბაზაში ჩანაწერების რაოდენობამ უკვე 234 ათასს გადააჭარბა, რაც თითქმის 4,7...

„ვაქცინები, რომლებიც დღეს არის საქართველოში არის მაღალხარისხიანი“ - დავით სერგეენკო ვაქცინაციაზე დამატებით განმარტებებს აკეთებს

person access_time2018-01-18 18:30:48
ჯანდაცვის მინისტრი დავით სერგეენკო ვაქცინაციასთან დაკავშირებით დამატებით განმარტებებს აკეთებს. როგორც მინისტრმა სპეციალურ პრესკონფერენციაზე განაცხადა, გავრცელებული ინფორმაცია, რომ იმუნიზაციის პროგრამით, სავარაუდოდ, ჯანმრთელობისთვის საფრთხისშემცველი 29 ათასი ვაქცინა გაიხარჯა, სიმართლეს არ შეესაბამება. „გავრცელებული ინფორმაცია არ შეესაბამება სიმართლეს. სიმართლეს არ შეესაბამება არცერთი პუნქტი. პირველი, რომ ეს პრობლემა ვრცელდებოდა მთლიანად იმუნიზაციის...

მსესხებლის გარდაცვალების შემთხვევაში შესაძლოა, მისი სამართალმემკვიდრე მოიძებნოს

person access_time2018-01-18 17:24:15
იმ შემთხვევაში, თუ სესხის ამღები პირი გარდაიცვალა, სესხის ამომღებ კომპანიას ამ სესხის მოთხოვნის უფლება აქვს, – განაცხადა პრობლემური აქტივების ბიუროს დირექტორმა, ლაშა ნოზაძემ პირველი არხის გადაცემაში „აქტუალური თემა მაკა ცინცაძესთან ერთად“. „ასეთ შემთხვევაში შესაძლოა, გარდაცვლილი პირის სამართალმემკვიდრე მოიძებნოს, რაც სამართალდარღვევა არ არის“, – განაცხადა ლაშა ნოზაძემ. მისივე თქმით, თუ ონლაინსესხების კომპანია კონკრეტული მომხმარებლის წინააღმდეგ...

CNNMoney: 2018 მსოფლიოსთვის უარესი იქნება

person access_time2018-01-18 20:00:41
მსოფლიო ეკონომიკურ ფორუმზე გამოკითხული ექსპერტების 90%-ზე მეტი აცხადებს, რომ 2018 წელს მსოფლიოს წამყვან ძალებს შორის პოლიტიკური და ეკონომიკური კონფრონტაცია კიდევ უფრო გამწვავდება. 80%-ის აზრით, მიმდინარე წელს გაზრდილია ომის შანსები. მთავარ პრობლემებს შორის ექსპერტები პოლიტიკურ დაძაბულობას, პროტექციონიზმს, გარემოს დაცვის მიმართულებით დეგრადაციასა და კიბერთავდასხმებს ასახელებენ. „საერთაშორისო ბაზრების მოცულობა იზრდება, ეკონომიკა ცუდ მდგომარეობაში არაა. თუმცა მოქალაქეები...

„მიწის ნაკვეთის ნაწილი პლიაჟის და ტბორის ტერიტორიაა“ - ქონების მართვის სააგენტო ფოთში საინვესტიციო პროექტის შეჩერების მიზეზებზე

person access_time2018-01-19 10:00:47
ფოთში მსხვილი საინვესტიციო პროექტი გაჩერების მიზეზებს ფოთის მერიის შემდეგ „კომერსანტთან“ სახელმწიფო ქონების ეროვნული სააგენტოც განმარტავს. საუბარია, შპს „არიკ დეველომენტის“ მიერ ფოთში 5 მაღალი კლასის სასტუმროს მშენებლობაზე. როგორც „კომერსანტს“ სააგენტოდან აცნობეს, აღნიშნული პროექტზე უარის თქმის რამდენიმე მიზეზი არსებობდა, მათ შორის, მთავარი ისაა, რომ ტერიტორია ლანდშაფტურ-სარეკრეაციო ზონაში მდებარეობს. როგორც სააგენტოში აცხადებენ, სახელმწიფო ქონების ეროვნული სააგენტო...


მსგავსი სიახლეები